Wiceminister Andrzej Gut-Mostowy na XIX Słowacko-Polskim Forum Gospodarczym w Popradzie

Znaczenie ruchu turystycznego i wspólnej granicy dla możliwości rozwoju turystyki w Polsce, na Słowacji i w UE, wsparcie przedsiębiorców w pandemii, marka Karpaty i Euroregion Tatry – to główne wątki debaty z udziałem sekretarza stanu Andrzeja Guta-Mostowego i Katariny Brunckovej, sekretarz stanu Republiki Słowackiej.

- Słowacja jest ważnym partnerem gospodarczym Polski. Działania podejmowane w czasie pandemii wpływają na zwiększenie podaży i  popytu. Aby gospodarka turystyczna mogła się rozwijać, trzeba odbudować zaufanie turystów i zadbać o bezpieczeństwo – powiedział pełnomocnik Prezesa Rady Ministrów do spraw promocji polskiej marki Andrzej Gut-Mostowy.

- Niewątpliwie sukcesem jest wprowadzenie Unijnego Certyfikatu Covid, który ułatwia obywatelom Unii Europejskiej swobodne podróżowanie – dodał wiceminister.

- Polacy i Słowacy to bliskie sobie narody. Nasze dzisiejsze spotkanie dobitnie świadczy o tym, że współpraca w dziedzinie turystyki to ważny element stosunków, jakie łączą nasze kraje Polska jest 3-cim najważniejszym partnerem handlowym Słowacji – powiedziała sekretarz stanu Republiki Słowackiej Katarina Bruncková.

Wg wstępnych danych GUS polsko-słowackie obroty handlowe w okresie od stycznia do lipca tego roku wyniosły 7,01 mld EUR. Oznacza to wzrost o 25,8% w stosunku do ubiegłego roku. Polski eksport wyniósł 3,95 mld EUR (22% r/r), polski import 3,05 mld EUR (30,9% r/r), a dodatnie dla Polski saldo 0,89 mld EUR. W 2020 r. Słowacja zajęła 12. miejsce w polskim eksporcie (udział 2,48%) i 14. miejsce w imporcie (udział 1,83%).

- Słowacja jest głównym partnerem Polski we wprowadzaniu Konwencji Karpackiej w Euroregionie  Karpackim. Karpacka Platforma Turystyki Zrównoważonej (KPZT) to ważna i dobra współpraca sąsiedzka. Wynikiem tej współpracy jest  wiele  projektów rozwojowych – podkreślił wiceminister Gut-Mostowy.

Po stronie słowackiej Euroregion Karpacki obejmuje obszar województwa preszowskiego i koszyckiego. Współpracę tę prowadzimy w ramach Karpackiej Platformy Zrównoważonej Turystyki – Centrum Polska.

Platforma Zrównoważonej Turystyki

KPZT ma promować współpracę państw karpackich ukierunkowaną na turystykę zrównoważoną. Wspiera ona dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze, a także niesie korzyści dla mieszkańców Karpat.

We współpracy z partnerami słowackimi do 2023 roku zostaną wprowadzone 3 priorytety.

• Institution building – rewitalizacja systemu współpracy. To profesjonalny, kompletny System Współpracy KPTZ, zdolny do autonomicznego koordynowania w czasie rzeczywistym procesów rozwojowych w turystyce zrównoważonej w Karpatach. W tej kategorii tematycznej mieści się również zadanie reaktywacji Grupy Roboczej ds. Turystyki Zrównoważonej Konwencji Karpackiej. W ramach realizacji tego priorytetu m.in. podpisano 22.09.2021 r. umowę o współpracy z wiodącym na Słowacji  Stowarzyszeniem Miast i Wsi Słowacji.
• Carpathian Turism Observatory – stworzenie Karpackiego Centrum i  Systemu Informacji dla przemysłu turystycznego. W ciągu trzech lat powstanie profesjonalna instytucja, która będzie zarządzać informacją niezbędną do koordynacji rozwoju turystyki zrównoważonej w Karpatach. Będzie ona prowadziła serwisy, analizy zarządzała informacją z perspektywy turysty. I to zarówno jako klienta turystyki zrównoważonej, jak i klienta instytucjonalnego, który uczestniczy w polityce rozwoju. Urząd Statystyczny w Rzeszowie , we współpracy  z partnerami słowackimi,  projektuje architekturę i wypracowuje funkcjonalności obserwatorium.
• Carpathian Culture – stworzenie w oparciu o dziedzictwo kulturowe Karpat oferty produktowej w ramach Marki Karpackiej. Oferta ta miałaby zostać skierowana do klientów „premium”. Miałyby się w niej znaleźć m.in. pakiety turystyczne związane z regionem Karpat. Pakiety te wykorzystywałyby dziedzictwo kulturowe i profesjonalne zaplecze — struktury biznesowe, które odpowiadają za rozwój infrastruktury tego  regionu. Szczególnie ważna jest tu   współpraca ze Słowacją, związana z wprowadzaniem Marki Karpackiej.

Marka Karpacka

Przykładem współpracy z partnerami słowackimi w ramach Marki Karpackiej jest wdrażanie projektu Etnocarpathia – to promocja polsko-słowackich produktów turystycznych opartych o kulturę ludową we współpracy z samorządami pogranicza słowackiego, instytucjami kultury oraz partnerami biznesowymi.

Uruchomiony został także serwis poświęcony Carpathii www.visitcarpathia.com

Od 2013 roku Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska wdraża własną markę terytorialną pod nazwą Carpathia. Celem tej marki jest stworzenie globalnej destynacji turystycznej oraz gospodarczego znaku jakości Karpat, skupiającego najlepsze produkty, atrakcje i usługi, zgodne ze Strategią Marki Karpackiej. Unikalność Marki Carpathia wynika z połączenia różnorodnej i wieloreligijnej kultury regionu Karpat oraz niezwykłej przestrzeni gór z bogatym światem przyrody.

Współpraca ze Słowacją w ramach Transgranicznych Obszarów Funkcjonalnych

Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska zapoczątkowało tworzenie nowych rozwiązań organizacyjnych, prawnych i funkcjonalnych. Wspierają one międzynarodową współpracę w Karpatach na poziomie lokalnym i międzyregionalnym. Efektem tej współpracy są m.in. Transgraniczne Obszary Funkcjonalne (TOF), które łączą wspólne uwarunkowania geograficzne, przestrzenne i społeczno-gospodarcze. Dzięki systemowi powiązań funkcjonalnych i jednolitym i celom rozwoju, które określono na jego podstawie, będzie można wykorzystać wspólną przestrzeń efektywnie. TOF-y, które obejmują obszary przygraniczne Republiki Słowackiej, to:

TOF Kremenaros — utworzony w Ustrzykach Dolnych w wyniku porozumienia przedstawicieli Stowarzyszenia Euroregion Karpacki Polska i władz lokalnych strony polskiej, słowackiej i ukraińskiej. TOF Kremenaros obejmuje następujące obszary:

• powiat bieszczadzki, leski i sanocki — po stronie polskiej,
• okresy  Snina, Humenne i Medzilaborce — po stronie słowackiej,
• rejon użgorodzki, pereczyński i wielkobereżniański — po stronie ukraińskiej.

TOF Beskid Niski — utworzony w Ożennej, to wynik porozumienia, które podpisało  Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska i samorządy polski i słowacki. W skład TOF Beskid Niski wchodzą:

• powiat krośnieński, jasielski, gorlicki i Krosno (miasto na prawach powiatu) — po stronie polskiej,
• okresy Svidnik, Stropkov i Bardejov — po stronie słowackiej.   

We współpracy z partnerami słowackimi są przygotowywane strategie dla TOF. Na ich podstawie będą przygotowywane wnioski o środki unijne na transgraniczne inwestycje terytorialne na cele związane z turystyką.

Wymiana osobowa

Polsko-słowacka wymiana turystyczna opiera się na bezpośrednich kontaktach między touroperatorami, którzy działają na obydwu rynkach.

Według danych Światowej Organizacji Turystyki Narodów Zjednoczonych  Słowację odwiedza rocznie ok. 2 mln turystów. Szacuje się, że  ok. 400 tysięcy z nich to turyści z Polski.

Polskę odwiedza rocznie ok. 6 -7 mln turystów ze Słowacji. Są to jednak głównie jednodniowe wizyty.

Powiązania traktatowe

Podstawą prawną tej współpracy jest Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Słowackiej o współpracy w dziedzinie turystyki. Umowę tę podpisano  w Jaworzynie Tatrzańskiej, 26 czerwca 1997 r.